{"id":10484,"date":"2026-05-20T14:32:39","date_gmt":"2026-05-20T12:32:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/?p=10484"},"modified":"2026-05-20T14:32:42","modified_gmt":"2026-05-20T12:32:42","slug":"sjawoeot-het-feest-van-de-gave-van-de-torah","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/nl\/sjawoeot-het-feest-van-de-gave-van-de-torah\/","title":{"rendered":"Sjawoe\u2019ot \u2013 het feest van de gave van de Torah"},"content":{"rendered":"\n<p>Sjawoe\u2019ot is niet alleen het \u201efeest van de eerstelingen\u201d, zoals het in de Tora wordt genoemd, maar ook het \u201efeest van de gave van de Tora\u201d \u2013 <em>Mattan Tora<\/em>. Op Sjawoe\u2019ot werd de Tora immers door G\u2019d via Mosje aan het volk gegeven. Zo voltooiden de Isra\u00eblieten de fysieke bevrijding van Pesach door de geestelijke bevrijding van Sjawoe\u2019ot \u2013 de Tora wordt zonder voorwaarden aanvaard.<\/p>\n\n\n\n<p>Het volk ontvangt de Tora bij de berg Sinai, die in <em>Sjemot Rabba<\/em> wordt beschreven als \u201eeen berg met vele toppen\u201d \u2013 <em>Har gavnoenim<\/em>. Omdat het woord <em>gavnoenim<\/em> doet denken aan het woord <em>gevina<\/em> (kaas), is het gebruik ontstaan om op Sjawoe\u2019ot vooral melkspijzen te eten. Anderen zien deze melkproducten als een symbool voor de Tora zelf, zoals het in de commentaar op <em>Sjir haSjir\u00edm, Sjir haSjir\u00edm Rabba<\/em> (1:2:3) wordt gezegd: \u201eZo zuiver als melk is, zo waar zijn de woorden van de Tora.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Op Sjawoe\u2019ot wordt de <em>Megillat Ruth<\/em> gelezen, het boek Ruth, waarin het verhaal wordt verteld van de niet-Isra\u00eblitische Ruth. Aan het einde van het verhaal trouwt zij met de Isra\u00ebliet Boaz \u2013 een verbintenis waaruit uiteindelijk koning David voortkomt.<\/p>\n\n\n\n<p>Enerzijds vertelt het boek Ruth het verhaal van Boaz en Ruth als fundament van Davids geslachtslijn. Anderzijds verwijst het naar het blijvende verbond dat G\u2019d op de berg Sinai met Isra\u00ebl sluit.<\/p>\n\n\n\n<p>Dit verklaart waarom het boek Ruth juist op Sjawoe\u2019ot wordt gelezen: vanwege de symboliek van dit eeuwige verbond, en niet alleen omdat het feest samenvalt met de tijd waarin het verhaal van Ruth en Boaz zich afspeelt, zoals vaak wordt gezegd.<\/p>\n\n\n\n<p>Koning David, de afstammeling van Ruth en Boaz, werd eveneens op Sjawoe\u2019ot geboren en stierf volgens de overlevering ook op deze dag. Daarom spreken sommige orthodoxe gemeenschappen op Sjawoe\u2019ot <em>Tehillim<\/em> \u2013 de Psalmen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Studie in de nacht van Sjawoe\u2019ot<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Steeds vaker komt men de traditie van <em>Tikkoen Leil Sjawoe\u2019ot<\/em> tegen.<\/p>\n\n\n\n<p>Het woord <em>tikkoen<\/em> kan worden afgeleid van het Hebreeuwse werkwoord <em>letaken<\/em>, dat \u201eherstellen\u201d of \u201erepareren\u201d betekent. Deze term verwijst zowel naar de nacht van (of voorafgaand aan) Sjawoe\u2019ot als naar de verzameling teksten die in die nacht wordt bestudeerd, vaak tot vlak voor het ochtendgebed.<\/p>\n\n\n\n<p>Een geliefde verklaring voor dit gebruik verwijst naar de Midrasj <em>Sjir HaSjir\u00edm Rabba<\/em> (1:57). Volgens deze overlevering wilden de Isra\u00eblieten niet moe bij de Sinai verschijnen en gingen zij daarom vroeg slapen. Ze rustten echter zo goed dat ze zich versliepen en door Mosje moesten worden gewekt.<\/p>\n\n\n\n<p>Hoe oud is dit gebruik eigenlijk?<br>De vroegste vermelding vinden we in de <em>Zohar<\/em> (Wajikra 23). Daar staat dat vromen, zoals Sjimon bar Jochaj, de hele nacht wakker bleven om te studeren. Dit wordt verklaard met het beeld van de bruid die zich voorbereidt om \u2019s ochtends haar bruidegom te ontmoeten \u2013 de \u201ebruiloft\u201d van het volk Isra\u00ebl.<\/p>\n\n\n\n<p>Hierop baseert rabbijn Avraham Gombiner (1637\u20131683) zich in zijn werk <em>Magen Avraham<\/em>, een commentaar op de <em>Orach Chajiem<\/em> van de <em>Sjoelchan Aroech<\/em>. Hij schrijft dat in zijn tijd geleerden de gewoonte hadden om in deze nacht wakker te blijven en Tora te studeren (<em>Orach Chajiem<\/em> 494).<\/p>\n\n\n\n<p>Niet veel later merkt de uit Praag afkomstige rabbijn Ja\u2019akow Reischer (1661\u20131733) in zijn commentaar <em>Chok Ja\u2019akow<\/em> op dat dit gebruik niet alleen onder geleerden bestond, maar ook door de bredere gemeenschap werd gevolgd.<\/p>\n\n\n\n<p>Rabbi Jisra\u00ebl Me\u00efr Kagan (1838\u20131933) verwijst in zijn <em>Misjna Beroera<\/em> naar de Arizal, rabbijn Jitschak Luria (1534\u20131572), een van de meest invloedrijke kabbalisten uit Safed. Hij benadrukt dat het bijzonder verdienstelijk is om in deze nacht wakker te blijven en Tora te studeren. Dit zou de lerende beschermen tegen negatieve invloeden tot aan het volgende Sjawoe\u2019ot (<em>Orach Chajiem<\/em> 494:1).<\/p>\n\n\n\n<p>Het is daarom aannemelijk dat ook dit gebruik, net als bijvoorbeeld <em>Kabbalat Sjabbat<\/em>, zijn oorsprong vindt bij de kabbalisten van Safed en zich vandaaruit over de Joodse gemeenschappen in Europa heeft verspreid. Dat verklaart ook waarom een vaste samenstelling (<em>tikkoen<\/em>) van te bestuderen teksten pas relatief laat is ontstaan en nooit volledig uniform werd.<\/p>\n\n\n\n<p>Er bestaan wel verzamelingen onder de naam <em>Tikkoen Leil Sjawoe\u2019ot<\/em>, waarschijnlijk teruggaand op de Praagse rabbijn Jesaja Horowitz (1565\u20131630), die later als bijzonder \u201eauthentiek\u201d werden gepresenteerd. Deze bevatten passages uit Tenach en Talmoed \u2013 een soort dwarsdoorsnede van de Joodse traditie.<\/p>\n\n\n\n<p>De eerder genoemde rabbijn Ja\u2019akow Reischer merkt echter kritisch op in zijn <em>Chok Ja\u2019akow<\/em> (494) dat hij deze verzamelingen minder waardeert, en ze eerder geschikt acht \u201evoor mensen die niet weten hoe te studeren\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Men kan zich dus aan zo\u2019n selectie houden, maar elke gemeenschap of groep kan ook zelf bepalen wat en hoe zij in deze nacht wil leren.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sjawoe\u2019ot is niet alleen het \u201efeest van de eerstelingen\u201d, zoals het in de Tora wordt genoemd, maar ook het \u201efeest van de gave van de Tora\u201d \u2013 Mattan Tora. Op Sjawoe\u2019ot werd de Tora immers door G\u2019d via Mosje aan het volk gegeven. Zo voltooiden de Isra\u00eblieten de fysieke bevrijding van Pesach door de geestelijke bevrijding van Sjawoe\u2019ot \u2013 de Tora wordt zonder voorwaarden aanvaard. Het volk ontvangt de Tora bij de berg Sinai, die in Sjemot Rabba wordt beschreven als \u201eeen berg met vele toppen\u201d \u2013 Har gavnoenim. Omdat het woord gavnoenim doet denken aan het woord gevina (kaas), is het gebruik ontstaan om op Sjawoe\u2019ot vooral melkspijzen te eten. Anderen zien deze melkproducten als een symbool voor de Tora zelf, zoals het in de commentaar op Sjir haSjir\u00edm, Sjir haSjir\u00edm Rabba (1:2:3) wordt gezegd: \u201eZo zuiver als melk is, zo waar zijn de woorden van de Tora.\u201d Op Sjawoe\u2019ot wordt de Megillat Ruth gelezen, het boek Ruth, waarin het verhaal wordt verteld van de niet-Isra\u00eblitische Ruth. Aan het einde van het verhaal trouwt &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2389,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[607],"tags":[],"class_list":["post-10484","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-unkategorisiert-nl"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/schawuot.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10484"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10485,"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10484\/revisions\/10485"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.talmud.de\/tlmd\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}