Die Torah - Die fünf Bücher Mose

Buch: Kapitel: Vers:
Hebräischer Text (nach der Masorah)
הִנֵּה־נָ֠א הָעִ֨יר הַזֹּ֧את קְרֹבָ֛ה לָנ֥וּס שָׁ֖מָּה וְהִ֣וא מִצְעָ֑ר אִמָּלְטָ֨ה נָּ֜א שָׁ֗מָּה הֲלֹ֥א מִצְעָ֛ר הִ֖וא וּתְחִ֥י נַפְשִֽׁי׃
Deutsche Übersetzung (Samson Raphael Hirsch)
Siehe, da ist diese Stadt so nahe, daß ich wohl dahin fliehen kann, und sie ist etwas sehr geringes; möge ich mich doch dorthin retten können, sie ist etwas sehr geringes, und es wird mein Leben erhalten.
Übersetzung von Moses Mendelssohn (1780 bis 1783)
Siehe! Diese Stadt hier ist nahe, dahin zu flüchten; sie ist auch klein. Erlaube, daß ich mich dahin rette, (sie ist ja nur so klein) damit ich leben bleibe.
Übersetzung von Lazarus Goldschmidt (1921 bis 1925)
Siehe, diese Stadt ist nahe, um dahin zu flüchten, auch klein; in diese möchte ich mich retten, sie ist ja nur klein, daß meine Seele lebe.
Mendelssohn-Übersetzung im Original
זיה! דיזע שטאט היר איזט נאהע דאהין צו פֿליכטען, זיא איזט אויך קליין, ערלויבע דאס איך מיך דאהין רעטטע , (זיא איזט יא נור זא קליין) דאמיט איך לעבען בלייבע׃
Masoretische Anmerkungen
וְהִ֣וא im Codex Leningradensis וְהִ֣יא
Onkelos
הָא כְעַן קַרְתָּא הָדָא קְרִיבָא לְמֵעִירוֹק לְתַמָּן וְהִיא זְעֵירָא אִשְׁתְּזֵב כְּעַן תַּמָּן הֲלָא זְעֵירָא הִיא וְתִתְקַיַּם נַפְשִׁי
Raschi

העיר הזאת קרובה. קְרוֹבָה יְשִׁיבָתָהּ, נִתְיַשְּׁבָה מִקָּרוֹב, לְפִיכָךְ לֹא נִתְמַלְּאָה סְאָתָהּ עֲדַיִן (שבת י'). וּמַה הִיא קְרִיבָתָהּ? מִדּוֹר הַפַּלָּגָה שֶׁנִּתְפַּלְּגוּ הָאֲנָשִׁים וְהִתְחִילוּ לְהִתְיַשֵּׁב אִישׁ אִישׁ בִּמְקוֹמוֹ, וְהִיא הָיְתָה בִּשְׁנַת מוֹת פֶּלֶג, וּמִשָּׁם וְעַד כָּאן נ"ב שָׁנָה, שֶׁפֶּלֶג מֵת בִּשְׁנַת מ"ח לְאַבְרָהָם. כֵּיצַד? פֶּלֶג חַי אַחֲרֵי הוֹלִידוֹ אֶת רְעוּ ר"ט שָׁנָה, צֵא מֵהֶם ל"ב כְּשֶׁנּוֹלַד שְׂרוּג, וּמִשְּׂרוּג עַד שֶׁנּוֹלַד נָחוֹר ל', הֲרֵי ס"ב, וּמִנָּחוֹר עַד שֶׁנּוֹלַד תֶּרַח כ"ט, הֲרֵי צ"א, וּמִשָּׁם עַד שֶׁנּוֹלַד אַבְרָהָם ע', הֲרֵי קס"א, תֵּן לָהֶם מ"ח הֲרֵי ר"ט, וְאוֹתָה שָׁנָה הָיְתָה שְׁנַת הַפַּלָּגָה, וּכְשֶׁנֶּחְרְבָה סְדוֹם הָיָה אַבְרָהָם בֶּן צ"ט שָׁנָה, הֲרֵי מִדּוֹר הַפַּלָּגָה עַד כָּאן נ"ב שָׁנָה; וְצֹעַר אִחֲרָה יְשִׁיבָתָהּ אַחֲרֵי יְשִׁיבַת סְדוֹם וְחַבְרוֹתֶיהָ שָׁנָה אַחַת, הוּא שֶׁנֶּאֱמַר אִמָּלְטָה נָּא, נָא בְּגִימַטְרִיָּא נ"א:

הלא מצער היא. וַהֲלֹא עֲוֹנוֹתֶיהָ מוּעָטִין וְיָכוֹל אַתָּה לְהַנִּיחָהּ:

ותחי נפשי בָּהּ, זֶהוּ מִדְרָשׁוֹ. וּפְשׁוּטוֹ שֶׁל מִקְרָא הֲלֹא עִיר קְטַנָּה הִיא וַאֲנָשִׁים בָּהּ מְעַט, אֵין לָךְ לְהַקְפִּיד אִם תַּנִּיחֶנָּה, וּתְחִי נַפְשִׁי בָהּ:

Raschi (Deutsche Übersetzung)

Diese Stadt ist nahe, ihre Besiedlung ist jung; sie ist erst vor kurzem erbaut worden; darum ist ihr Maß noch nicht voll (Schabbat 10b). Und wieviel betrug ihre Jugend? Seit dem Geschlecht der Zerstreuung, da die Menschen zerstreut wurden und anfingen, ein jeder sich an seinem Orte niederzulassen — die Zerstreuung war im Todesjahre von Peleg —, seit damals bis jetzt waren 52 Jahre. Denn Peleg starb im Jahre 48 von Abraham; wieso? Peleg lebte, nachdem er Reu gezeugt, 209 Jahre; nimm davon 32 bis zur Geburt von Serug, von da 30 bis zur Geburt von Nachor, sind 62, von Nachor bis zur Geburt von Terach 29, sind 91, von da bis zur Geburt Abrahams 70, sind 161; füge noch 48 hinzu, so hast du 209; in jenem Jahre war die Zerstreuung. Als nun Sedom zerstört wurde, war Abraham 99 Jahre alt; also sind vom Geschlecht der Zerstreuung bis dahin 52 Jahre; Zoar aber wurde ein Jahr später besiedelt, als die Erbauung von Sedom und der anderen Städte war; darum heißt es, ich möchte mich doch נָא dahin retten; der Zahlenwert von 51 = נָא.

Fürwahr, sie ist klein, fürwahr, ihre Sünden sind wenig, und du kannst sie lassen.

Dass ich am Leben bleibe in ihr, das ist der Midrasch; der einfache Sinn des Verses ist, fürwahr, sie ist eine kleine Stadt, es sind wenig Menschen in ihr; darum brauchst du keinen Wert darauf zu legen, wenn du sie lässt, dass ich in ihr am Leben bleibe.

Kommentar von R. Samson Raphael Hirsch

Wiederholt weist er darauf hin, daß die Stadt מצער ist. מצער ist nicht adjektive Form, sondern Substantiv. Nicht: sie ist klein, sondern: etwas sehr Geringes, wenig Bedeutendes, keinen Reichtum und keinen Komfort gewährend. An dem Verbot zurückzuschauen, hatte Lot erkannt, daß der Verlust aller seiner Habe ihm absichtlich auferlegt sei, er soll nur mit dem nackten Leben davonkommen. Er meint aber, die Stadt bietet so wenig, ist ein so kümmerlicher Ort, daß selbst, wenn ihm nach der Üppigkeit in Sodom dieser Ort gestattet würde, er noch immer nur das Leben gerettet haben würde.

Biur von Moses Mendelssohn

קרבה לנוס שמה , לפי פשוטו שאיננה רחוקה, כמו ההר ואוכל מהר לנוס שמה, וכן ת"א וכן מתורגם בל"א ׃ והוא מצער, קטנה מגזרת צעיר והיא תאר השם ובא בלא סימן נקבה כמו סגל ׃ (הרא"בע) , ור"ל שהוא תאר אל עיר, ור"ל עיר מצער ׃ ולפי שעיר לשון נקבה ראוי להיות , עיר צעירה ׃ וכמוהו סגל ע"ש המסבב והמסגל מתוארת האשה כן וראוי להיות בסימן הנקבה , והכוונה בעבור שעיר קטנה היא ואנשים בה מעט אין לך להקפיד אם תניחנה עתה שאין בה רוב חוטאים ׃ אמלטה נא שמה , תן לי רשות להמלט שמה ׃ הלא מצער הוא , הוא כמו מאמר מוסגר , ולכן מלת שמה ברביע מפסיק פחות מן הטפחא שבמלת היא , ועכ"ז, אמלטה נא שמה (הלא מצער הוא) ותחי נפשי , ואז תחי' נפשי כי אנצל שם :

Text herunterladen